Kåseri: På jakt etter roa

- Fyrst hadde han og kjerringa vorte einige om å tone ned julefeiringa… skriv Liv Randi Bjørlykke. I kåseriet «På jakt etter roa» ser ho på høgtida med eit skråblikk.

Liv Randi har reist mykje som humoristisk kåsør, spesielt på Sunnmøre. «På jakt etter roa» er eit av 21 kåseri i boka «Mobil på bussen». Fleire av dei har vore brukt i NRK Møre og Romsdal. I 2010 oppretta forfattaren Bjørlykke Forlag.

Vi har spurd Liv Randi om å få dele eit par av kåseria – til smil og ettertanke.

Dette store almetreet pryder også cd-en som kom i november 2012. Treet står på den fråflytta garden Kaste, som forfattaren skriv bok om. (Foto: Eystein Hjelme)

På jakt etter roa

Som vaksne leitar vi etter roa. Ofte finn vi berre travelheit.

Ein sommarmorgon, eg kunne vel ha vore fem år, stod far min framfor spegelglaset og barberte skjegget. Midt i eit hav av barberskum kom tonane frå siste øvinga i blandakoret:

«Ingen vinner frem til den evige ro
som seg i ei veldig fremtrenger.
Sjelen den må utstå en kamp for den tro
hvorav vår salighet henger.»
 

Det var ein augneblink fylt av mystiske lydar, blanda med nattgammalt skjegg og kvitt barberskum. Eit tema var lansert: Jakta på roa.

Mange år har gått. Her den eine dagen møtte eg naboen. Det var tid for å summere opp juleferien, og eg spurde korleis han hadde fått dagane til å gå.

- Eg ligg på sofaen og prøver å finne roa, kom det lakonisk. (Dette er ikkje noko nytt, for naboen har vore på jakt etter roa så lenge eg har kjent han. Går han i fjellet, er det for å setje seg ned for å finne roa. Han tek seg god tid, lagar bål og spiddar pølser. Han har stormkjøkken og mange remediar med seg. Som regel finn han roa, men då er vi andre over alle haugar.)

Denne jula hadde det vore eit forferdeleg mas, fortalde han. Fyrst hadde han og kjerringa vorte einige om å tone ned julefeiringa. Det skulle bli ei fredeleg jul utan kjøpepress. Presangar skulle dei ikkje ha. Ingen skulle handle julegåver dette året. Familien hadde hatt ei hurrareise til Maldivene sist sommar, så no skulle det sparast, om så inn til beinet. Så dei hadde levd på lut og kjærleik heile hausten, ikkje unnt seg så mykje som ei Smørbukk-karamelle.

Men då julekvelden kom, var det alt anna enn tomt under treet. Der låg haugar av julepakkar. Det var til mor frå pus, og til far frå Pus. Det var til far frå Passopp, og til mor frå Passopp. Nesten alle gåvene kom frå Pus og Passopp, dyra i familien, så der var ingen å skulde på. Og der var dundyne frå Ole Lukkøye til far og ei parfymeflaske frå Amor til mor. «Fordi du fortener det», stod det på pakken, med mor si skrift.

Så dette kunne ha blitt ein kjekke julekveld det, om ikkje steika hadde «gått i hundane», som naboen utrykte det.

Sjølv hadde han funne roa i førjulsdagane. Kona hadde administrert det meste. Ho hadde handla inn for tusenvis av kroner med mat. Dei kunne lett ha metta ein heil teltleir i Iran, fann dei ut. Så alt var med det gamle. Heilt til tidleg julaftan. Då gjekk det eit ramaskrik over kjøkkenbenken at her var det noko vesentleg som mangla. Dei hadde gløymt å kjøpe inn steika! Dermed måtte husets herre på to jul ned til butikken. Det var berre så vidt han ikkje køyrde på seg ein kollaps. Kjerringa skulle sleppe å tvile på at ho var gift med ein handlekraftig mann, så han gav full gass.

Heimkomen styrta han inn på kjøkkenet, kylte steika ned i ei kokepanne med vatn og spidda opp. Komfyren stod på raudglødande. Å lage julemiddagen var liksom hans departement etter gammalt, og som kjøkkensjef gjorde han sitt beste.

Middagen kunne ha blitt ein suksess, der var ingenting i vegen med sjølve sausen, dersom maten hadde vore etande. For då han kom på bordet, var han saltare enn sjølve Daudehavet. Det lausna tenner rundt heile bordet. Svigermora låg rett ut og heiv etter pusten resten av kvelden. Hofteprotesane hadde gått opp i skurane. Kona var ei nøktern dame, men no fann også ho trøyst i flaska. Saltsmaken var utan ende.

Dei hadde aldri kasta mat der i huset, av prinsipp, så dette var ein skandale. Kva skulle dei gjere med alt dette kjøtet? 3. juledag kom kjerringa endeleg gjennom på telefonen til Opplysningskontoret for kjøt og fjørfe. Ho ville spørje om det var for seint å vatne ut kjøtstykka som var til overs, og det var det ikkje.

Men jula vart den verste i manns minne. Lutfisken var sur, for han hadde stått gøymt og gløymt i kleskapet på gangen, og moltekremen måtte hivast for gjestane skulle berre ha sjokoladekaker. Moltekrem var fymat for dei.

- Hadde vi enda visst det, sukka naboen, som ikkje syntest at han hadde helse til å ete kremrestar både til frukost og kvelds.

Helsa var eit ømt punkt. Han hadde lege spysjuk i to omgangar, enda han var vaksinert både framme og bak. Svigermora, som var pensjonist og hadde god tid til å liggje, var sprek som ein fole og låg på telefonen for å bli skyssa ut til Moa, der ho skulle byte inn alle gåvene sine.

- No vil eg ha ro. Eg føler at eg ligg og vispar i ein tørketrommel, hylte naboen.

Og ro kjem han til å få, for no har kona og svigermora slått seg saman og vil til Madeira på vinterferietur.

- Eg trur eg heller reiser til Rodos, sa naboen.

Du høyrer på navnet at der finn du ro. Rodos, Romania og Roskilde. Så Rodos, here I come!!

(Frå boka «Mobil på bussen» av Liv Randi Bjørlykke)

Ro på Rodos? (Foto: Hanne Suorza)

 

Skriv kommentar
Anonyme kommentarar blir ikkje publisert. Vi oppfordrar til positivitet i kommentarfeltet.

Skriv navnet ditt

Navn er et nødvendig felt

Skriv ein gyldig e-postadresse

E-post er et nødvendig felt

Skriv ein kommentar

Brabygd.no © 2018 | Ver venleg og oppgje kjelde ved kopiering av tekst, foto og video. Brabygd har ikkje ansvar for innhald på eksterne nettsider som det blir lenka til.